اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )
20
خُفى علائى ( خف علائى يا الخفية العلائية ) ( فارسى )
باب چهارم / در تدبير جامه پوشيدن ( 1 / 33 ) هر جامه كه مردم پوشند ، نخست جامه از تن مردم گرم شود ، پس مردم را گرم كند ، و جامه گرم جامه اي را گويند كه مردم را گرمى را [ كذا ] بسيارتر از آن دهد ، كه از تن وى گرمى پذيرد ، چون جامه پشمين 1 ، و جامه خنك جامه اي را گويند كه گرمى 2 از تن مردم بسيارتر از آن پذيرد كه مردم را گرم كند ، چون جامه " كتان " و " پنبه " ميان اين و آن باشد [ كذا ] و " ابريشم " از " كتان " گرمترست و از پنبه خنك ترست ، و جامه نرم ، خاصه آنچه 3 تن را گرم كند ، جامه زمستان باشد ، و آنچه به تن باز بگيرد 4 چون " كتان " و آنچه قصارت 5 گازر دارد ، جامه تابستان باشد ، و جامه درشت تن را لاغر كند و پوست را سخت كند ، و جامه نرم ضد اين باشد ، و " سمور " 6 و " روباه " 7 و " مرغزي " 8 پشت را گرم كند ، و پوست بره نيز گرم كند ، و حرارت " سنجاب " كمتر از حرارت " بره " و " روباه " باشد ، و " قاقم " ) موش خرما ( Squirrel به سنجاب نزديك است ، و " حواصل " ) حواصيل ، مرغ ماهيخوار Heron ) كمتر از هر دو باشد و هر دو ، جامه بهاري و خزانياند 9